Khâu dựng video: bốn thứ mình phải bỏ sau vài lần làm sai

Mình dựng bằng CapCut. Cắt ghép, phụ đề tự động, hiệu ứng, nhạc nền — có đủ, dùng được cả trên máy tính lẫn điện thoại, và không phải học như phần mềm chuyên nghiệp.

Nhưng video đầu tiên mình dựng xong xem lại thấy dở, mà không chỉ ra được dở ở đâu. Làm thêm vài cái mới hiểu: mình dở vì mình dùng quá nhiều thứ phần mềm đưa cho.

Một — bỏ nhạc nền phủ kín cả video

Đây là cái mình sửa đầu tiên. Hồi đầu mình trải một bản nhạc từ đầu đến cuối, tưởng là cho "đỡ trống".

Xem lại thì thấy: tiếng thật mới là thứ làm video sống. Tiếng dao thớt, tiếng chảo xèo, tiếng con nói ngoài sân, tiếng gió ngoài vườn — nhạc nền đè lên là mất hết, video thành ra như đoạn quảng cáo.

Giờ mình giữ tiếng hiện trường làm chính, nhạc chỉ còn một lớp rất mỏng ở vài đoạn chuyển, hoặc không có nhạc.

Người xem không bỏ đi vì video thiếu nhạc. Người xem bỏ đi vì nghe không rõ, hoặc vì chẳng có gì đáng nghe.

Hai — cẩn thận với nhạc có sẵn

Nhạc trong kho phần mềm không mặc nhiên được dùng cho video kiếm tiền trên YouTube. Có bản dùng được, có bản chỉ được dùng trong ứng dụng, có bản sẽ bị đánh bản quyền khi đăng.

Mình đã tự đặt luật: nhạc nào đưa vào video định đăng thì phải chắc chắn về quyền dùng. Không chắc thì bỏ — dù sao mình cũng đang bớt nhạc đi.

Ba — bỏ hiệu ứng chuyển cảnh

Phần mềm có hàng trăm hiệu ứng, và người mới thì hay dùng hết. Video của mình từng có chữ bay, có xoay lật, có chớp sáng.

Giờ mình gần như chỉ cắt thẳng. Cảnh này hết thì sang cảnh kia. Hiệu ứng chỉ khiến người xem nhìn thấy người dựng thay vì nhìn thấy câu chuyện.

Bốn — phụ đề tự động phải đọc lại

Phụ đề tự động tiện, nhưng nó nghe nhầm tên riêng, nhầm số, và hay bẻ dòng sai chỗ. Một câu dài quá thì tràn ra khỏi khung, người xem trên điện thoại không đọc kịp.

Mình đọc lại toàn bộ phụ đề trước khi xuất, sửa chỗ sai và cắt những câu quá dài thành hai dòng.

Thói quen mình giữ lại

• Cắt theo mạch việc. Một đoạn là một việc làm trọn — nhặt rau, thái thịt, dọn bàn — chứ không nhặt cảnh rời vì thấy cảnh đó đẹp.
• Dựng theo thời gian thật. Trong một đoạn thì cứ chạy xuôi, đừng nhảy tới nhảy lui cho "sinh động".
• Nghe lại bằng tai nghe trước khi xuất. Loa máy tính bỏ qua rất nhiều tiếng rè mà tai nghe thì nghe ra ngay.
• Xem thử trên điện thoại. Chữ vừa trên màn hình máy tính có khi bé tí trên điện thoại — mà phần lớn người xem là xem trên điện thoại.

Nếu mới bắt đầu

Dựng video đầu tiên bằng đúng ba thao tác: cắt bỏ đoạn thừa, ghép lại theo thứ tự, thêm phụ đề. Không nhạc, không hiệu ứng, không chữ bay.

Nghe thì thô, nhưng một video sạch sẽ dễ xem hơn một video đầy hiệu ứng. Và quan trọng hơn: dựng như vậy thì làm xong nhanh, mà lúc mới bắt đầu, làm xong được nhiều video mới là thứ cần.