Chỉ có điện thoại: quay được gì, và quay ở đâu trong nhà

Câu hỏi hay gặp nhất khi ai đó định làm kênh là "phải mua máy gì". Mình nghĩ câu hỏi ấy đặt sớm quá.

Cái đắt nhất lúc mới bắt đầu không phải thiết bị — là thói quen quay đều. Mà thói quen thì không mua được.

Bốn thứ của bậc 0

• Chiếc điện thoại đang dùng. Điện thoại đời mới hay cũ đều quay được video xem tốt trên mạng. Nó tự lấy nét, tự cân sáng, gọn, luôn ở trong túi.
• Ánh sáng cửa sổ ban ngày. Miễn phí, màu tự nhiên; lúc mới bắt đầu thì chưa đèn nào hơn được.
• Một chỗ kê máy. Chồng sách, cái hộp, cái cốc dựa vào tường. Cốt để máy đứng yên.
• Tai nghe có mic đi kèm điện thoại. Không sang, nhưng thu giọng gần miệng thì hơn hẳn mic sẵn trong máy khi phòng có tiếng vọng.

Chỗ khó thật không nằm ở máy

Lúc mới quay, cái mình loay hoay là đứng ở đâu, để điện thoại chỗ nào, chứ máy xấu hay đẹp thì chưa phải chuyện.

Trong bếp thì kê máy cao hơn mặt bếp, đừng cầm tay — hai tay còn bận thái, bận đảo chảo. Góc từ trên xuống hợp khi quay tay làm việc. Đứng quay gần cửa sổ, đừng đứng ngược sáng kẻo mặt tối thui. Và lau ống kính trước khi quay: hơi dầu mỡ trong bếp bám rất nhanh, quay xong mới thấy hình mờ đục thì mất cả buổi.

Ngoài vườn thì tránh nắng gắt giữa trưa — bóng đổ gắt, mặt lem nhem chỗ sáng chỗ tối. Sáng sớm hoặc chiều mát dễ nhìn hơn nhiều. Để nắng chiếu xiên từ một bên, đừng đứng ngược nắng.

Tiếng mới là chỗ dễ hỏng nhất

Người xem bỏ qua được hình hơi mờ. Nhưng tiếng rè, tiếng vọng, tiếng máy hút mùi ù ù đè lên giọng nói thì họ tắt.

Với đồ sẵn có, mình làm được mấy việc: tắt quạt và máy hút mùi trong những đoạn cần nghe rõ giọng; đứng gần điện thoại hơn bình thường khi vừa làm vừa nói; và nếu ngoài trời có gió thì đứng khuất gió một chút, vì gió thổi qua mic tạo tiếng è è rất khó chịu.

Còn tiếng dao thớt, tiếng chảo xèo xèo thì cứ để — đó là âm thanh thật, nó làm video sống. Chỉ cần giọng nói không bị chìm mất.

Quay thử vài giây rồi tua lại nghe, chứ không chỉ xem. Việc này mất mười lăm giây và cứu được cả buổi quay.

Cảnh có các con

Nhà mình có ba đứa nên cảnh nào cũng dễ có trẻ con. Mấy điều mình tự buộc:

• Hỏi ý con trước khi quay, kể cả con còn nhỏ — để con biết và quen dần, không bị quay lén.
• Không để lộ tên trường, phù hiệu trên đồng phục, hay địa chỉ nhà trong khung hình.
• Cảnh con không muốn lên video thì thôi, không ép quay lại cho bằng được.

Khi nào thì nên lên bậc tiếp

Không phải khi thấy chán máy. Là khi đã quay đều đặn và chỉ ra được đúng chỗ đang thiếu: nghe lại thấy tiếng lúc nào cũng vọng, hoặc quay buổi tối lúc nào cũng tối.

Chỉ ra được đúng chỗ thiếu rồi thì mới mua đúng món. Còn mua trước thì món nào cũng thành món đắt.